Czy solarium daje witaminę D — odpowiadamy

Witamina D, znana z wielu korzystnych dla zdrowia właściwości, jest syntetyzowana w skórze pod wpływem promieniowania UVB. Naturalna ekspozycja na słońce jest głównym sposobem jej syntezy w organizmie. Jak to wygląda w przypadku solarium? Na pewno takie opalanie budzi wiele pytań dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa tego procesu. Czy solarium pozwala na produkcję witaminy D przez organizm?

Jakie jest główne źródło witaminy D?

Warto pamiętać, że witamina D₃ (cholekalcyferol) jest głównie wytwarzana przez organizm w skórze pod wpływem światła słonecznego, a dokładniej promieniowania UVB o długości fal 290–315 nm. Jak dzieje się, że powstaje witamina D ze słońca? Proces ten rozpoczyna się od przekształcenia 7-dehydrocholesterolu do prowitaminy D₃. Następnie, pod wpływem promieniowania UVB, prowitamina D₃ ulega przekształceniu do prewitaminy D₃. Kolejnym etapem jest izomeryzacja prewitaminy D₃ do witaminy D₃ pod wpływem ciepła ciała¹.

Sprawdź także artykuł: Witamina D w rybach.

Od czego zależy synteza skórna witaminy D?

Synteza skórna witaminy D zależy od kilku ważnych czynników. Przede wszystkim, stosowanie filtrów przeciwsłonecznych znacznie redukuje ilość promieni UVB docierających do skóry, co ogranicza produkcję omawianego związku organicznego. Pigmentacja skóry również odgrywa istotną rolę – osoby z ciemniejszą skórą mają wyższy poziom melatoniny, która absorbuje promienie UVB, zmniejszając w ten sposób syntezę witaminy D.

Dodatkowo nie można zapominać o tym, że tkanka tłuszczowa ogranicza wchłanianie witaminy D do krwi. Co więcej, promienie UVB nie przenikają przez szkło, więc ekspozycja na słońce przez okno nie przyczynia się do produkcji witaminy D^2,3.

Źródła witaminy D — pożywienie

Witamina D może być też pozyskiwana z pożywienia, choć tylko niewielka liczba produktów spożywczych zawiera jej znaczące ilości. Najbogatszym jej źródłem są tłuste ryby, takie jak:

• łosoś, 
• makrela, 
• śledź, 
• tuńczyk, 
• węgorz, 
• karp, 
• sardynki. 

Codzienna dieta zapewnia jedynie 3-5% dziennego zapotrzebowania na witaminę D, ponieważ niewiele pokarmów zawiera wyłącznie małe jej dawki. Inne popularne źródła witaminy D, które warto znać to: 

• mleko, 
• masło, 
• żółtka jajek, 
• soja, 
• mleko sojowe.

Przeczytaj także artykuł: Weganizm a witamina D .

Solarium — witamina D

Synteza witaminy D z solarium jest możliwa, ale w śladowym stopniu. Wynika to z faktu, że,  lampy stosowane w solariach emitują głównie promieniowanie UVA, które nie jest skuteczne w syntezie witaminy D, oraz tylko niewielkie ilości promieniowania UVB. 

Należy pamiętać, że aby skutecznie wytwarzać witaminę D, niezbędne jest promieniowanie UVB w zakresie 290–315 nm, jednak większość typowych lamp solarium emituje jedynie 1,6%-3% tego promieniowania, co jest niewystarczające. Ogólnie rzecz biorąc, większość solarium nie stosuje lamp dostarczających wystarczającej ilości promieniowania UVB, aby skutecznie wspierać syntezę witaminy D. Ponadto ryzyko uszkodzeń skóry związane z opalaniem się w solarium przewyższa potencjalne korzyści⁴.

Solarium a witamina D — co zamiast tego?

Krótkie, regularne spacery na słońcu, zwłaszcza w godzinach od 10:00 do 15:00, z odkrytą skórą (ramiona, nogi) mogą wspierać produkcję witaminy D. Wystarczy 30-45 minut ekspozycji kilka razy w tygodniu, ale należy unikać nadmiernej ekspozycji, aby zapobiec uszkodzeniom skóry. Z kolei w leczeniu niedoborów tej witaminy warto wybrać lek, np. Vigalex® Forte. 

„To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.”

Skrócona informacja o leku: Vigalex Forte

Vigalex Forte (2000 IU): Jedna tabletka zawiera 20 mg cholekalcyferolu, proszku, co odpowiada 0,05 mg (2000 IU) cholekalcyferolu (witaminy D3). Substancja pomocnicza o znanym działaniu: Każda tabletka zawiera 3,5 mg sacharozy.
Wskazania do stosowania: Zapobieganie krzywicy i osteomalacji u dzieci i osób dorosłych, profilaktyka niedoboru witaminy D u kobiet planujących ciążę, w ciąży i karmiących piersią w porozumieniu z lekarzem, zapobieganie niedoborowi witaminy D u dzieci i osób dorosłych, leczenie wspomagające osteoporozy u osób dorosłych.
Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancję czynną (cholekalcyferol) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, hiperkalcemia i (lub) hiperkalciuria, kamica nerkowa i (lub) ciężka niewydolność nerek, rzekoma niedoczynność przytarczyc (zapotrzebowanie na witaminę D może być obniżone z powodu okresów prawidłowej wrażliwości na tę witaminę, prowadzących do przedawkowania). W tym przypadku dostępne są pochodne witaminy D łatwiejsze do kontrolowania.
Podmiot odpowiedzialny: Biofarm Sp. z o.o., ul. Wałbrzyska 13, 60-198 Poznań.

Bibliografia:

1.Sobstyl M. i inni, Witamina D – moda czy rzeczywiste korzyści, Przegląd menopauzalny 4/2013.

2. Franek E., Napiórkowska L., Rola oznaczania witaminy D w praktyce klinicznej, Choroby Serca i Naczyń 2009, tom 6, nr 4, 203–210.

3. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/swiatlo-sloneczne-i-witamina-d [dostęp online: 25.06.2024]

4. Kimball, Samantha M et al. “Sunbeds with UVB radiation can produce physiological levels of serum 25-Hydroxyvitamin D in healthy volunteers.” Dermato-endocrinology vol. 9,1 e1375635. 17 Oct. 2017.